Vul de zakken van de multinationals – GGO/GMO – Deel 1

… en help de landbouw en wereld om zeep.

Zo zou ik de titel liever weergeven, want dit is wat er nu gebeurt. Al 30 jaar lang.

De lijdensweg van de landbouwer

Iedereen met een beetje verstand weet: hoe groter uw moestuin of landbouw grond, hoe groter de opbrengst. Daartegenover staat: veel meer onderhoud van de gewassen wat tot gevolg heeft dat er grote machines (tractors, dorsers…) werden ontwikkeld om de handenarbeid te verlichten. Natuurlijk kosten zulke machines handenvol geld aan de boer. Je moet ze onderhouden, brandstof voorzien, repareren… Meer dan eens moeten boeren speciaal hiervoor leningen aangaan om te kunnen concurreren met anderen. Eén machine doet nooit al het werk, een boer heeft meestal meerdere machines voor specifieke taken.

Alsof dat nog niet genoeg is, wilt men ondanks de grotere oppervlakte telkens een hogere opbrengst en daar gaat het fout op verschillende vlakken. Doordat er weinig boeren rechtstreeks verkopen aan de consument – wat organisatorisch onhaalbaar is vanwege de hoeveelheid, houdbaarheid van de producten en noem maar op – moeten ze hun opbrengst verkopen aan de klein- en groothandelaars. Voor zover ik weet gaat dat nog steeds via veilingen al denk ik dat er veel grootwarenhuizen tegenwoordig rechtstreeks hun groenten en fruit aankopen bij een producent. Of dat deze manier van werken voor de boeren een eerlijkere prijs oplevert, weet ik niet, maar dat is ook niet het doel van deze post.

Aangezien de handelaars ook moeten verdienen op de verkoop ervan (en liefst zoveel mogelijk) verkoopt de boer tegen een veel lagere prijs dan hetgeen jij in de winkel ziet staan. Jouw kilootje wortelen bestaat dus uit meerdere onkosten: de boer onkosten & winstmarge, het vervoer, de verpakking, de verwerking, de winstmarge van de winkel. Sta daar de volgende keer maar eens bij stil als je weer eens ziet: 1 euro voor een bot wortelen. Wow, hoe weinig moet een boer dan wel niet krijgen voor zijn wortelen?!

Cijfers heb ik, maar iedereen zou moeten weten dat de boeren het écht wel moeilijk hebben. Het is dankzij allerlei subsidies dat ze nog wat kunnen overleven. Ja, ik heb met boeren gepraat & redelijk wat artikelen gelezen en zuig het niet uit mijn duim. Welke gek wil tegenwoordig nog in die wereld stappen? Er valt veel over te vertellen. Regels die ze moeten volgen, wat ze wél en niet mogen zaaien, geen eigen zaad mogen oogsten voor de volgende zaaibeurt, de subsidies en noem maar op. Om nog maar te zwijgen over de kleine landbouwbedrijven die opgeslokt worden door grotere landbouwbedrijven. Vooral in Amerika kunnen ze er wat van.

Men zegt wel eens:

Je bent een landbouwer omdat je het graag doet, niet omdat het je rijk maakt. Integendeel.

Met andere woorden, wil een landbouwer meer verdienen, moet hij er alles aan doen om de opbrengst per 1m² zo hoog mogelijk te houden.

ISAAA-Major-GMO-Crops

Genetische modificatie

Een logische stap naar een betere opbrengst is een juiste selectie van gewassen. Nieuwe selecties van gewassen zorgen voor betere uniformiteit, hogere opbrengst, betere tolerantie tegen ziektes enzovoort. Super! Wij zijn verkocht.

Al eeuwen zijn er mensen die zich bezig houden met het veredelen van groenten en fruit. Veredelen is eigenlijk genetische modificatie, maar dan met de hand. Velen denken dat de mens de enige is die veredelt, maar de natuur is al miljoenen jaren voor op ons. Wij zijn zelf een veredeling van de natuur.

Waar de gewone veredelaar jaren doet om een nieuw ras te ontwikkelen, doen de GGO of GMO wetenschappers het in een mum van tijd door bepaalde stukken DNA van een plant aan te passen. Wetenschappers zoeken eerst uit hoe de genen van een plant werken en veranderen dan kleine stukjes hierin om tot een nieuwe soort te komen. Uiteindelijk hebben de “natuurlijke” methode en de “labo” methode hetzelfde doel voor ogen: een nieuw ras met specifieke eigenschappen ontwikkelen: verhoogde opbrengst, betere droogte- en/of ziektetolerantie en noem maar op. Voor sommigen wringt hier het schoentje al een beetje. Volgens mij een ethische kwestie: we spelen voor God door een shortcut of binnenweg te nemen. Persoonlijk kan ik het onderzoek naar GGO accepteren. Alleen wordt er misbruik van gemaakt door de grote geldwolven, de multinationals. En daarnaast zijn veel wetenschappers te naïef in wat ze doen en onderzoeken.

Planten groeien beter als er minder concurrentie is met andere planten zoals onkruiden. Dan zijn er meer voedingsstoffen beschikbaar voor het gewas van de boer. En zo kwamen bedrijven zoals Monsanto de boeren tegemoet met hun genetisch gemodificeerde gewassen die een hogere opbrengst garandeerden én tolerant zijn voor hun eigen ontwikkelde herbicide “glyfosaat” (of zoals we in de volksmond kennen: “Roundup”). Voel je het al komen?

Landbouwers zijn in de zevende hemel als ze de reclames zien en storten zich volledig op Monsanto. Maar wat is het probleem hier? Ze moeten het GGO zaad én de glyfosaat samen aanschaffen of het werkt niet. GGO zaden zijn sowieso al duurder, maar de boeren moeten nog eens extra centen ophoesten om het glyfosaat aan te kopen. Maar daar stopt het niet. Men zegt niet dat voor een verhoogde opbrengst ook extra voeding nodig is of bijvoorbeeld extra water. De opbrengsten liggen blijkbaar effectief hoger, maar daar komen wel extra zorgen bij (die daarbij nog eens het bodemleven kapot maken). Met of zonder die extra zorgen kunnen oogsten nog steeds falen.

Documentaires die je moet zien

Bitter seeds

Een goede documentaire over Monsanto is Bitter Seeds. Het gaat over hoe de kleine boer in Indië zijn land verliest door de utopische beloftes van Monsanto die zijn GGO zaden aanprijst. Veel boeren zijn te goedgelovig en zetten zich volledig achter Monsanto met alle gevolgen van dien.

Het land kent een enorm aantal zelfmoorden onder de kleine boeren vanwege de falende oogsten van de Monsanto zaden, die eigenlijk niet zijn afgestemd op de kleine boer. Om succes te oogsten, hebben de kleine boeren veel meer middelen nodig dan ze hebben. Ze moeten geld lenen voor de dure zaden, herbiciden & pesticiden en als de oogst mislukt hebben ze niets meer over om van te leven en verliezen ze hun land aan illegale leningen. De moeite waard om te kijken; gelukkig zijn er meer en meer mensen die zich inzetten om op een natuurlijkere manier terug betere oogsten neer te zetten met bvb oude rassen.

Hier is een trailer:

Gen-tech lobby

Op de Nederlandse tv was er onlangs ook een stukje documentaire te zien over Gen-tech lobby.

Je kan deze aflevering hier herbekijken: http://www.npo.nl/zembla/25-02-2015/VARA_101372908

Een reportage van de veelvuldig onderscheiden Franse onderzoeksjournalist Paul Moreira. Moreira volgt de succesvolle lobby van de bedrijven die handelen in genetisch gemodificeerd voedsel en in pesticides. Eén van de concerns die hij onder de loep neemt, is de Amerikaanse multinational Monsanto, bekend van het omstreden bestrijdingsmiddel RoundUp. Moreira doet onderzoek in Argentinie,waar op grote schaal gemodificeerde gewassen van Monsanto worden verbouwd. Daarbij wordt veel landbouwgif gebruikt. Het valt hem op dat juist in die gebieden steeds meer kinderen met genetische afwijkingen worden geboren. De Argentijnse bevolking maakt zich zorgen over een mogelijk verband tussen bestrijdingsmiddelen en gezondheidseffecten. In Europa gelden strenge beperkingen voor het verbouwen van genetisch gemanipuleerde gewassen. Maar gen-tech bedrijven zoals Monsanto zijn momenteel stevig aan het lobby-en over het versoepelen van die regels. Met een trans-Atlantisch vrij handelsverdrag in aantocht zouden ze dat wel eens voor elkaar kunnen krijgen.

Een frappante uitspraak van een Argentijnse boer:

Ik geef nooit GGO soja bonen aan mijn kippen, want dan kan ik mijn eigen eieren niet meer eten. Ze stinken… en toch geven jullie (de Fransen) het aan jullie vee.

Dit doet me denken aan een van de eerste Monsanto verhalen die ik ooit hoorde, waarbij de boeren GGO soja gaven aan hun vee dat plots allemaal ziek werd…

Na een aantal succes jaren lijkt het verhaal van Monsanto tóch een keerkant te kennen bij de boeren. Onkruiden worden na een aantal jaren resistent aan roundup en de boeren grijpen naar extra herbicides om dodelijke cocktails te maken tegen het onkruid. Ouch. Ze geloven niet dat een cocktail van verschillende chemische producten kanker of andere ziektes kan veroorzaken. Hoe onnozel kan je zijn?!

Patrick_Moore_(environmentalist)

Ook merkwaardig in de documentaire is de persoon Patrick Moore. Deze man was jarenlang actief bij Greenpeace en is nadien een van de grootste voorstanders van GGO gewassen geworden. Hij claimt dat GGO en glyfosaat volledig onschadelijk zijn en dat hij zonder probleem een glas glyfosaat zou kunnen opdrinken. De reporter wilt hem een glas aanbieden, maar Patrick antwoord “I’m not stupid” en stapt het op. Zo, meneer durft niet, maar claimt wel “the science behind the chemicals” te kennen? Wat houden we dan achter… Alle rapporten over verhoogde kankers en andere ziektes – gerelateerd aan glyfosaat – wimpelt hij af als zijnde fake en leugens.

Tot slot

GGO heeft ook al goede dingen verwezenlijkt, daar ben ik me van bewust. Maar het zijn die “slechte” ontwikkelingen van bedrijven als Monsanto dat alles om zeep helpen. De natuur past zich constant aan, zoals resistentie tegen glyfosaat. Wetenschappers weten dit, GGO bedrijven ook, maar die laatste brengen gewoon weer een nieuw duur product (zaden, pesticiden, herbiciden) uit om aan de vraag te voldoen. Ondertussen rinkelt de kassa rustig verder bij die multinationals, gesponsord door vele overheden, dankzij heel wat gelobby. GGO brengt op, de rest is onbelangrijk. De natuur kreunt onder deze chemische oorlog, de boer verliest uiteindelijk nog meer geld en de gewone mens zijn gezondheid gaat erop achteruit. Is dit de wereld die GGO wetenschappers voor ogen hadden?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s