Alle berichten door Jan db

A person with too much hobbies :) Taichi, Learning languages like Japanese, Photography, archery, garderning using ecologic ways, peppers, tomatoes, kettlebell...

WIP: cursus niet-spitten

Dankzij mijn passie voor moestuinieren en veelvuldig research, heb ik al redelijk wat mensen op weg geholpen of hun interesse gewekt in het anders aanpakken van hun moestuin. Want, door niet te spitten win je veel tijd en zoveel meer. Laat de natuur je helpen!

Daarom heb ik uiteindelijk beslist om toch al maar een cursus niet-spitten voor te bereiden. Verschillende manieren van aanpak, waarom, de resultaten, weinig gekende power-tips… Het is nog een Work In Progress, maar de grote lijnen zijn al klaar. Juist nog wat fine-tuning hier en daar. Komt in orde!

Hier een mini preview van het work in progress:

preview

Heb jij ook interesse in zo’n cursus of presentatie? Zijn er zaken die je graag aan bod ziet komen? Laat het weten in de commentaar hieronder en misschien neem ik het wel op in de presentatie!

Veel tuinplezier!

Advertenties

Cursus zeisen met Filip Verhaeghe

Vorige week vrijdag kon ik na lang wachten mijn eerste zeis cursus volgen. Wat?! Een cursus volgen om te zeisen? Zo moeilijk is dat toch niet?

Als je iemand ziet zeisen, dan lijkt alles super eenvoudig. Maar als je veilig en vooral correct wil werken met de zeis, dan ga je toch eerst aan je techniek moeten sleutelen. En vooral beginnen bij het begin. Anders zal er rap een ambulance aan te pas komen.

Cursus zeisen
Ter plaatse zeisen. Ongeduldig mannen willen meer 😉

Zoals je ziet, zat het weer goed mee!

Waarom zeisen?

Voor mij is het heel simpel: ik werk niet graag met een bosmaaier. Vooral die met hun tweetaktmotor, welke immens veel lawaai maken, veel vibraties geven, waar je meer PBM’s nodig hebt dan met een zeis… Nee, voor de meeste situaties volstaat voor mij een zeis. Back to our roots! Beetje extra lichaamsbeweging.

In sommige gevallen zijn de nieuwe battery-powered bosmaaiers nog te overwegen, als je ook andere compatibele apparatuur van hetzelfde merk gebruikt. De prijs is er ook naar.

Zeisen met een goede techniek is zelfs goed voor uw lichaam! En deze techniek is zo goed als verdwenen door de opkomst van de gemotoriseerde werktuigen. Gelukkig zijn er nog mensen die zich interesseren in het onderwerp én de voordelen van zeisen inzien in de praktijk. Meer en meer mensen verdiepen zich opnieuw in deze oude techniek.

Ontvangst

De cursus werd georganiseerd door Inverde op het terrein van het Museum voor Oude Technieken (MOT) in Grimbergen. Een leuke locatie, want we konden hier en daar even genieten van wat het museum te bieden heeft. Al was er natuurlijk niet genoeg tijd om alles te bekijken.

We waren met een tiental mensen, waaronder – ja hoor – ook een vrouw. Helaas maar één vrouw, maar goed. Ze deed het alleszins heel goed vond ik. Waar ik de neiging had om agressiever te gaan werken, was zij heel beheerst.

Natuurlijk, het belangrijkste van de cursus: onze lesgever Philip Verhaeghe. Hij staat blijkbaar gekend als dé zeis-man in België. Ideaal.

De tools

Het is duidelijk: de kwaliteit is belangrijk voor een zeis. Zowel de steel als het mes. Filip heeft het duidelijk niet voor de meer modernere zeisbladen, welke zogezegd niet meer geslepen moeten worden en bestaan uit harder staal.

Er kan heel veel gezegd worden over de ideale vorm van het zeisblad, de steel en de kwaliteit van het materiaal. Als je daar meer over wilt weten, moet je de cursus maar volgen. Dit is teveel om op te noemen in deze bespreking.

Filip legt ons uit hoe we onze materiaal keuze moeten overwegen, afhankelijk van onze lengte én wat we willen doen. Bijvoorbeeld over de messen keuze: om vers gras te maaien kan je een langer blad nemen (omdat gras mals is), om zwaardere kruiden (vb: ridderzuring) en dergelijke te maaien, gebruik je eerder een korter ruigteblad.

Je hebt geen twee stelen nodig. Je verwisselt gewoon het ene met het andere blad, naargelang het type gras of onkruid dat je wilt gaan maaien.

Techniek

Na het afstellen van ons materiaal, wordt er uitgelegd hoe we met een wetsteen onze zeis scherper maken. Een techniek waarbij praktisch alle beginners al snel de mist ingaan, omdat ze hun lichaam niet kennen en onder controle kunnen houden.

Een verkeerde beweging en de EHBO doos zal snel aanwezig zijn. Of een dokter… Nochtans met een goede techniek kan er helemaal niets gebeuren en kan je bijna blindelings wetten. Maar ja, veel mensen zijn soms te nonchalant of te rap afgeleid. Oh en het wetten kan wel om de 5 minuten gebeuren om het blad scherp te houden. En dat verschil merk je al heel snel.

Eens afgesteld is het eindelijk tijd voor het échte werk. Zeisen! Iedereen verwachtte een hoog grasveld, maar dat was niet wat Filip had voorzien voor ons. We gingen voor een simpel grasveld – net voor het museum – van ongeveer 7 à 10cm hoog. De ideale manier om de techniek aan te leren.

Grappig genoeg kwamen de “mannen van de gemeente” net toe met hun zware zitmaaiers om ons pelouseke af te doen. De organisatie moest snel de mannen overtuigen dat “wij” het werk wil gingen doen. Haha.

Houding, houding, houding. Voeten op dan schouderbreedte of iets breder, knieën zijn unlocked (los), zeis op de grond en de heup niet meebewegen. Handen blijven dicht bij het lichaam. Zeis (voor rechtshandigen) rechts houden en dan een glijdende beweging maken over de grond in een halve maan door de rug te draaien. De zeis mag niet van de grond komen. Strijk de kak terug uit naar rechts (is een tip om op de grond te blijven met je zeis 😉 ) en herhaal.

Als je de beweging correct uitvoert, krijg je links van jou een mooi hoopje met vers gezeist gras dat je later makkelijk kan opnemen. Als dat lukt, dan kan je kleine stapjes nemen en vooruit gaan.

Haren

Wanneer je messen met lange, zachte bladen hebt, moet je op een bepaald moment gaan haren. Dat is eigenlijk het bot geworden snijvlak van het blad platter maken zodat je terug een scherper blad krijgt. Daarvoor maak je gebruik van een hamer en een speciaal aambeeld.

Het is niet zo simpel en het kan de mensen wat afschrikken of overweldigend overkomen: “moet dat écht?” Ja, het is wel onderdeel van een zeis dat een leven lang meegaat. Gelukkig zijn er verschillende manieren om een zeis te haren. De ene al wat makkelijker dan de ander, maar allemaal met hun voor- en nadelen.

IMG_6577
Marleen aan het werk met een simpelere manier van haren

Samenvatting

We hebben echt wel veel geleerd op deze cursus zeisen. Filip heeft er enorm veel verstand van en kan zijn passie goed overzetten.

Ikzelf moet vooral proberen van niet te snel willen zijn en vooral letten op de techniek. Ja, techniek. We blijven het herhalen. Techniek. Techniek. Meer dan één persoon op de cursus had de neiging om eerder te gaan hakken (brute kracht) in plaats van de juiste techniek te hanteren en het mes al het werk laten doen. Ik heb dat zeisblad verschillende keren bijna zien wegvliegen 😀

Een zeis is en blijft een zeer scherp voorwerp. Net zoals het werken met een bosmaaier, wil je geen andere mensen, kinderen of dieren in de buurt. Het blad is zo scherp dat het zelfs onoplettende kikkers en andere beesten dodelijk kan verwonden. Als je nonchalant jouw blad hanteert, wet, haart of zelfs verkeerd opbergt, dan kunnen er ongelukken gebeuren. Hou je daar allemaal mooi rekening mee, dan is dit een geweldig toevoeging aan jouw tuingereedschap. Eentje waar je meer plezier kan aan beleven dan een zware, macho-style bosmaaier.

De cursus is zeker en vast een aanrader!

Hier te koop: http://www.terratools.be

 

De nieuwe fruittuin krijgt vorm

Vorige week – tijdens die geweldige, grijze, regenachtige donderdag – ben ik in de auto gesprongen richting kwekerij De Linde in Kemmel. Jup, aan de Kemmelberg. Een last-minute beslissing die zijn vruchten heeft afgeworpen. Pun intended 😉

Ik werd er goed ontvangen en ben blij dat Bart (waarschijnlijk wel meer dan) een uur de tijd heeft genomen om samen met mij mijn huidige keuze te overlopen én aan te passen waar nodig.

Blijkbaar was mijn schema heel goed, want over ’t algemeen was de bestuiving mooi afgestemd en de oogst/rijpheid mooi gespreid. Er was maar één ding dat echt ontbrak en dat waren de bewaarappels. Tot dan had ik er nog nooit bij stilgestaan dat er appels zijn die pas eetbaar zijn in de winter én daardoor natuurlijk bewaarappels worden genoemd.

Uiteindelijk heb ik 11 laagstam appels, 7 laagstam peren, 2 kersen, 1 kriek, 1 vijg, 3 Amerikaanse blauwe bessen, 2 aalbessen (waarvan Jostabes) en een 1 stekelbes besteld. Aan frambozen ga ik mij nog niet wagen, zolang we er nog niet wonen. Die vereisen iets teveel aandacht vind ik. De rest kan de “rust tijd” wel nog gebruiken.

Dit is grofweg de indeling die ik ga volgen (voor het groot fruit althans). De kersen en pruimen komen op een dikke 4m van elkaar en daarnaast (of daarachter) komen 3 rijen met appels en peren. Dat wordt een leuke opbrengst. Tijd om een order aan 2 à 2.5m lange steunpalen te plaatsen =)

fruittuin

Ik moet alles ook nog eens goed uitmeten natuurlijk, maar volgens mijn expert zou dit allemaal goed moeten lukken. Hoe het nu zit met de beukenhaag, aan het einde van het perceel, moet ook nog eens grondig bestudeerd worden (dikte, hoogte, gezondheid, snoeimogelijkheden).

De bessenstruiken staan nog niet op dit schema, die komen waarschijnlijk ergens aan het begin van de  moestuin als een soort afscheiding, of naast de toekomstige serre. Voor de blauwe bessen zullen we wel een verhoogd bed aanmaken – gevuld met compost en (sorry) turf. Zo krijgen ze in de winter zeker en vast geen natte voeten.

Nu de fruittuin zo goed als op punt staat – en door een rekenfout wat groter is uitgevallen – besef ik ook dat ik niet meer met verhoogde bedden ga werken (de uitzondering daar gelaten). Die nemen ook veel meer plaats in en daar kan je niet zoveel mee spelen. Met andere woorden, ik ga echt meer de beddenstructuur van Charles D volgen. Dat spaart ook een heleboel aan materiaal en dus ook geld uit. Er komt enkel een semi-vast pad in het midden.

Voor de lijstjes mensen en geïnteresseerden onder ons (nota: RGF staat voor ziekte-tolerante(re) rassen):

Appel:

  • President Roulin (RGF)
  • Gris Braibant (RGF)
  • President van Dievoet (RGF)
  • Discovery
  • James Grieve
  • Alkmene
  • Gravenstein
  • Reine des Reinettes
  • Topaz
  • Melrose
  • Lombarts Calville

Peer:

  • Clapp’s
  • Bonne Louise d’Avranches
  • Jeanne d’Arc
  • Conference
  • Doyenné du Comice
  • Comtesse de Paris
  • Bronzée d’Enghien (RGF)

Pruim:

  • Opal

Kers & Kriek:

  • Early Rivers
  • Kordia
  • Schaarbeekse kriek (RGF)

Vijg:

  • De Portogallo

Amerikaanse Blauwe bes (mooie spreiding):

  • Bluecrop
  • Elliot
  • Patriot

Aalbessen:

  • Gloire des Sablons
  • Josta(-bes) (kruising)

Stekelbes:

  • Hinnonmaki Red

En zo zijn we ongeveer rond.

 

Bezoek museumtuin – Kasteel van Gaasbeek (deel 1)

Op de Open Monumentendag het voorbije weekend, kon je gratis de Museumtuin bezoeken van het Kasteel van Gaasbeek. De tuin ligt niet in het kasteel zelf, maar in de schaduw ervan. Een 100-tal meters ervandaan. Normaal kan je zelfs het kasteel van in de museumtuin zien, maar wegens tijdsdruk en vergetelheid, heb ik niet alles bezocht. In principe ging ik vooral om mij te bevragen bij de exposanten (omwille van aanleggen nieuwe fruittuin eind dit jaar), maar dat neemt niet weg dat ik toch wel lichtjes onder de indruk was van de museum tuin.

Om terug te komen op die “indruk”, mijn grootste onbeantwoorde vragen rond mijn bezoek was: waarom plukken ze hun groenten en fruit niet?! En wat doen ze ermee?

De exposanten

De dag begon zeer grauw, ik was eigenlijk mijn vest vergeten en hoopte dat het niet ging regenen. Mijne jongste was niet wild enthousiast toen hij mee “moest” met de papa, maar daar kwam snel verandering in. Op veel plaatsen kon je verschillende soorten appel en peer proeven 😉

DSC_1345
Proeven bij Kwekerij De Linde

Heel veel exposanten waren er niet, maar het was wel leuk om te zien dat ze redelijk wat fruitplanten in pot aanboden – ter plaatse – voor de geïnteresseerden. (Ik twijfelde zo hard om een pink blueberry mee te nemen) .

Ik ben vooral gestopt bij Boomkwekerij De Linde, omdat ik daar echt wel mijn ding lijk te hebben gevonden. Ze hebben een immense keuze, waar ik zeker en vast mijn gading in zal vinden. Hun inzit voor bio is nog een dikke plus.

DSC_1344

Het was een leuk gesprek en heb een aantal dingen bijgeleerd. Ook het feit dat we het erover eens waren dat de “alomgekende” Brown Turkey vijg niet zo denderend is en dat zijn Del Portogallo vijg beter zou zijn.

De fruittuin

Het grootste gedeelte van de museumtuin staat simpelweg vol met halfstammen, leifruit etc… Er staan verschillende, interessante “fruithaag systemen” tentoongesteld, die misschien wel inspiratie bieden voor je eigen fruittuin.

DSC_1357

DSC_1359

Tegen een gevel van een huisje, naast de fruithagen, staan verschillende leivormen die echt wel de moeite zijn om te bekijken.

DSC_1364

Het is ongelooflijk hoeveel fruit er overal aanhangt. Soms hangen er echt gigantische appels en peren aan welke je bijna nooit in de winkels ziet terechtkomen.

Hieronder nog wat extra foto’s van de “fruit-overvloed” in de museumtuin.

Het spijtigste vind ik de bessenstruiken. Al de rode bessen zijn ondertussen aan’t wegrotten op de struiken.Het is eerlijk gezegd geen zicht. Voer voor de vogels uit het park?

Ook de druivelaars dragen gigantische hoeveelheden die hopelijk wél nog eens geoogst worden, want er hangen her en der bordjes dat er niet mag geplukt worden. Hopelijk nemen ze zichzelf niet te letterlijk 😀

De laatste foto is de vrucht van een mispelboom (bruine vrucht). Een vrucht dat door niet veel mensen gekend is, maar vroeger wel veel in gelei werd verwerkt.

In de volgende blog post toon ik nog wat andere foto’s uit de museumtuin, o.a. van de bloemen en de groenten.

De 5de zomer van Charles Dowdings no-dig “homeacres”

Genoeg van uren wieden en een pijnlijke rug? Charles Dowding doet het amper nog dankzij zijn no-dig of niet-spitten methode. Op zijn Youtube kanaal heeft hij net een filmpje geplaatst – gemaakt door zijn zoon – over het 5de jaar op Homeacres, zijn “market garden“. 24 minuten moestuin plezier. De moeite om te kijken. Geniet ervan!

Waarom verwildering goed is

Mijn “huidige” moestuin is niet meer in gebruik – in afwachting van de nieuwe – waardoor deze rustig *kuch* kan verwilderen. Wat gebeurt er dan? Een massieve explosie van onkruiden, waaronder natuurlijk brandnetels én dan kom je plots deze beestjes tegen…

rups dagpauwoog
Rups van de dagpauwoog

Ze zijn zo grappig en lijken oh zo gevaarlijk als je ze ziet, de rupsen van de dagpauwoog. Meer informatie vind je trouwens hier:
https://www.vlinderstichting.nl/vlinders/overzicht-vlinders/details-vlinder/?vlinder=1086

Vorig jaar waren ze niet massaal aanwezig. Maar dit jaar…

IMG_6067

Ruw geschat zijn er gewoonweg een paar honderd rupsen te vinden. Het werd tijd dat de populatie een duwtje in de rug kreeg! Op alle netels vond je wel een paar rupsen en soms met een tiental én zelfs meer op één plant. De grote brandnetel is dan ook de favoriete voedselbron en dus de waardeplant van de dagpauwoog.

Ik hoop dat hun verwilderde habitat niet opnieuw wordt weggemaaid door de volgende eigenaars of gebruikers van de grond. De vorige jaren waren er amper mooie exemplaren te zien. Laat deze situatie maar een nieuwe boost zijn voor deze prachtige dagvlinder.

Weet je niet meer hoe een volwassen exemplaar eruit ziet? Zo dus:

Afbeeldingsresultaat voor dagpauwoog

Gooi niet alle brandnetels op de compost! Laat altijd een kleine “patch” staan voor deze lieverds. Het is hun favoriete (en waarschijnlijk) enige voedsel als rups! Met enkel nectar rijke bloemen komen we er helaas niet.

 

Maak een verhoogd NO DIG moestuinbed met Charles Dowding

Een verhoogd moestuinbed maken volgens de NO DIG methode is eenvoudig. Charles maakt in deze video een klein bed klaar (augustus 2016!), geeft tips en plant nog enkele groenten ondanks het naderend einde van de zomer.

Een van de strafste zaken die je zal zien in het filmpje: Charles gaat staan op de compost! Iets wat je niet moet proberen met gewone grond. Volgens hem kan je compost amper compacteren en houden de planten van een goede vaste bodem (we spreken hier natuurlijk niet over klei).

Elk van zijn filmpjes bevat waardevolle informatie die je zeker moet koesteren!