Wortelen

Voedzame langwerpige of stompe knollen. Iedereen kent ze als de “oranje wortel”, maar eigenlijk zijn er ook witte, gele, rode en paarse wortelen. Culinair gezien ook wat leuker om mee te werken, maar verschillende kleuren betekent ook een grotere variatie aan vitamines, mineralen, anti-oxidanten… en een licht verschillend aroma.

Kan je niet kiezen? Probeer dan gerust eens regenboogmengsel uit met alle kleuren.

Teeltzorgen

Maak een ondiep geultje van ongeveer 1 cm (afhankelijk van type grond), maak de geul eerst vochtig met een gieter of sproeier, zaai dunnetjes zodat je minder hoeft uit te dunnen en dek licht af.

Als de loof begint te groeien, dun uit op 3 à 5 cm.

Wortelrassen (mijn ervaring)

Als winter wortel was ik heel tevreden over “Flakkeese“. Ondanks hun immense grootte waren deze wortelen heel lekker en helemaal niet voos binnenin!

Als zomer wortelen is er ook een enorme keuze. Een van de lekkerste die ik al gegeten heb, was Purple Haze al moeten de meeste “Nantes” type wortelen ook niet onderdoen.

Eén soort wortelen – van al de kleuren – kon me niet overtuigen. Het was de witte of gele wortel, maar welke, dat weet ik helaas niet meer. Daarom zaai ik momenteel geen witte of gele wortelen 🙂 De rode wortel (vb Atomic Red) heb ik nog niet kunnen proeven, dit staat dit jaar (2016) op de planning.

Parijse wortelen geven dikke stompe en kleinere worteltjes. Leuk om te zien en leuk voor kids, maar qua opbrengst niet zo geweldig. Velen raden het aan om deze te zaaien op zware klei grond, maar ik denk dat je er beter aan doet om een verhoogde wortelbak te maken.

Tips voor wortelen

Zaai tips

Aangezien wortelzaad heel fijn en licht is, zaai je snel veel te dik. Neem er echt de tijd voor om niet te dik te zaaien of koop een zaadlint, waar de zaden al mooi gespreid zijn. En die het tijdig en voorzichtig! Zelfs het aaien over het loof van wortelen kan de wortelvlieg aantrekken. Hou er wel rekening met het kiempercentage van wortelen. Als je té dun zaait, dan heb je weer te weinig planten. Uitdunnen zal hoe dan ook waarschijnlijk op je takenlijst komen 🙂

Uitdunnen doe je best op een ietwat winderige dag, dan weet de vlieg niet goed van waar de geur komt.

Je kan om de 10-15 cm een radijs zaadje laten vallen, zodat je ziet waar je gezaaid hebt. Helpt bij het wieden.

Zaai zomer én winter wortelen. Zo spreid je de oogst. Winterwortelen zijn ook wat dikker.

Dun tijdig! Anders blijven de wortelen te klein.

Om een groene – bitter smakende kraag – te vermijden, kan je de wortels lichtjes aanaarden. Ik doe dat onmiddellijk na het uitdunnen van de wortels.

Voeding

Wortelen hebben niet zo veel voeding nodig en al zeker niet teveel stikstof! Een teveel aan stikstof zorgt voor een explosieve groei van het loof, maar zorg dan weer voor te kleine wortelen. Veel wortelloof wil dus niet zeggen dat je ook grote wortelen zal hebben!

Een extra gift kalium wordt altijd wel geapprecieerd door wortel- en vruchtgroenten.

Wortelen groeien het best op een lossere grond. Ik groei ze in verhoogde bakken met een mengeling van compost en potgrond én in de grond.

Wortelvlieg

De wortelvlieg is een irritant vliegje. Deze legt normaal eitjes aan de basis van de wortel en vreten dan allemaal kleine gangetjes in de wortel, waardoor deze al snel onbruikbaar wordt.

Zaai in golven en op 5 cm van de golf poot je parallel ajuin of sjalotten! De ui wortelt heel oppervlakkig en de wortel net diep, dus ze zitten niet in elkaars vaarwater. De combinatie zorgt ervoor dat ze de wortel- én uitvlieg kunnen helpen verdrijven! De geur van de ene groente verdrijft de vlieg van de andere 🙂 In 2015 heeft deze truc zeer goed geholpen tegen de wortelvlieg, maar helaas was de ui-vlieg wel fel aanwezig.

Tegen de wortelvlieg kan je:

  • zaaien in een verhoogde bak van minstens 30-40cm hoog. De wortelvlieg is niet echt een “hoogvlieger” en dus zijn je wortelen veiliger. Zie mijn oude constructie.
  • vroeger op het jaar zaaien. Dan heb je minder kans op wortelvlieg.
  • gebruik een fijnmazig net tegen insecten en bedek het wortelbed ermee.

Oogst & bewaring

Wortelen bewaren kan op verschillende manieren. Je kan ze bijna oogsten wanneer je wil. Winter wortelen mag je gerust in de grond laten zitten, al moet je wel ervoor zorgen dat de grond ni te fel bevriest in de winter. Je moet ze nog uit de grond krijgen!

Oogst wortelen door een riek of schup naast de wortelen in de grond te stoppen, hou de wortelen bij het loof goed vast, wrik met de ruk of schup en trek ze voorzichtig – zonder de wortels zelf te beschadigen – uit de grond.

Het is een fabeltje dat jonge wortelen zoeter zijn dan iets oudere wortelen. Wortelen worden schijnt zoeter hoe langer ze in de grond zitten. Wél zouden jongere wortelen malser zijn.

Een andere manier is het inkuilen van wortelen in de grond of in een bak met droog zand. Tussen de wortelen leg je telkens een laagje droog zand.

Ook al worden wortelen zoeter als ze wat langer in de grond zitten, eens de wortel gaat bloeien, gaat alle energie naar de bloem en zal de wortel niet meer lekker smaken.

Advertenties
%d bloggers liken dit: