Tomaten tips

Tomaten zijn volgens mij een van de grootste pronkstukken uit onze moestuinen: kleurrijk, mooie opbrengst, verscheidenheid aan vorm, grootte en smaak… Velen zetten hun tomaten in een mooie serre en maken beginnende moestuinders wel eens jaloers, want zij hebben meestal de allereerste tomaten, lang voor de buitentomaten rijp zijn. Om nog maar te zwijgen van de gekende tomatenplaag die op een week tijd een hele oogst tomaten kan vernietigen, meestal de buitentomaten eerst, maar helaas zijn de serre tomaten zijn ook onderhevig…

Tomaten opkweken kan je gerust zelf doen, van zaad tot plant. Als je ze goed verzorgt van in het begin, dan zal je bijna vanzelfsprekend een gegarandeerde oogst hebben, gegeven dat het weer en de plaag geen roet in het eten gooien.

Op deze pagina verzamel ik verschillende tomaten tips die ik ondertussen ben tegengekomen.


Zelf tomaten zaaien

Hoe je zaait, daar bestaan genoeg websites en boeken over. Ik hou het bij wat tips.

  • Zaai niet voor 10 maart voor serre tomaten. Hete pepers en paprika’s zaai je wel eens vroeger, vooral de moeilijke kiemers die ook nog eens laat afrijpen, maar voor tomaten is dat nog niet echt nodig.
  • Voor buiten tomaten zaai je volgens Velt zelfs liefst nog iets later: begin april.
  • Schaf een verwarmingsmat aan met/of zonder thermostaat. Of een kweekkastje/propagator met ingebouwde verwarming. Door een stabiele warmte kiemt het zaad veel vlotter en meestal zelfs binnen de week.
  • Zaai in zaaigrond en niet in gewone potgrond of tuinaarde voor een beter resultaat. Ervaren moestuinders kunnen zelfs fijn gezeefde tuincompost gebruiken, maar hou er rekening mee dat de compost onkruidzaden kan bevatten.
  • Iele planten? Licht! Veel licht! Investeer in groeilampen als je echt geeft om gezonde zaailingen. Het zonlicht aan de ramen in’t voorjaar blijft nog steeds veel te weinig bij de meeste mensen. LED groeilampen zijn nog steeds veel te duur voor de kleine kweker, TL groeilampen zijn nog steeds een goedkopere oplossing. Zelf heb ik een kweekbak met twee kleine TL lampen (zeer hoge Kelvin, daglicht) dat ik in hoogte kan verplaatsen. Werkt perfect. Ik doe er ook wat zilverpapier rond om extra licht te weerkaatsen naar de planten.
  • Zaai 2 of 3 zaadjes in een perspotje en behoudt de sterkste. Zo’n perskluitje kan je veiliger verplanten in een grotere pot, zo ondergaan de wortels van het plantje minder stress.
  • Zaai bio of koop bio planten wanneer mogelijk. Hier een blog post van Mme Zsazsa over bio zaden

De opkweek

Vergeet de groeizakken, volgens James Wong krijg je tomaten met een inferieure smaak. In de volle grond hebben ze namelijk meer toegang tot natuurlijk voorkomende mineralen en micronutritiënten. Als je steeds geld moet geven aan vloeibaar tomatenvoedsel ben je ook weer extra geld kwijt en kan je al je besparingen – van het zelf tomaten kweken – vaarwel zeggen.

Begieten

Tomaten nemen veel water op. In het begin giet je de tomaten misschien om de dag, maar je moet ze leren om zelf met hun wortels te laten zoeken naar water. Laat dan tussen 2 opeenvolgende gietbeurten telkens een dag extra zodat je op zandgrond wel aan een week zit en op zwaardere (en meer vocht vasthoudende) grond wel een maand kan tussen laten.

Hoe natuurlijk ook de plant in’t oog om te zien hoe ze het doen. Het voordeel is namelijk dat je water en werk bespaart.

Een ander voordeel is dat de lucht rondom de planten droger wordt. Tomaten houden niet van vochtige lucht. Zo hou je schadelijke schimmels meer in de hand.

Giet nooit op de planten, maar op de grond en gebruik eventueel een bodemloze plastiek fles. Zo’n bodemloze fles kan je ook toepassen bij andere vruchtplanten zoals courgettes en pompoenen.

Vergeet niet dat rijpe vruchten snel kunnen barsten nadat je de plant opnieuw water geeft. Velt zegt: eerst oogsten, dan pas water geven.

Mulch

Tomaten en vele andere planten zijn dol op mulch. Mulch kan vanalles zijn: bladeren, stro, gras- en ander maaisel, smeerblad, hakselhout (liefst niet van den en/of spar). Het afdekken van de grond remt de verdamping af, activeert het bodemleven en houdt de bodem onkruidvrij.

Wees niet monotoon, vooral met gras. Heb je veel gras? Meng het met wat houterige materialen zoals haksel materiaal van struiken of gewoon met stro.

Smeerwortel(blad) is rijk aan kalium. Kalium zorgt voor mooiere en smaakvolle vruchten.

Toppen

Sommigen laten hun tomaten gewoon doorgroeien, anderen gaan de top uit de plant weghalen wanneer het de top van de serre bijna bereikt. Een andere tip komt van Charles Dowding. Hij zegt ergens rond 10 augustus toppen. Het zou een evenwichtig moment zijn zodat er nog meer dan genoeg tomaten perfect afrijpen.

Steunen

Uit eigen ervaring kan ik zeggen: ik ben niet 100% tevreden met de tomaten spiralen (op zichzelf) en stap deels over naar touwen (of combinatie touw aan het oog van een spiraal). Na een bepaalde planthoogte is de kans groot dat de spiralen buigen onder het gewicht en eventueel samen met de plant op de grond valt. Met kans op breken/buigen van de plant etc… als je er niet op tijd bij bent.

Maak een touw vast aan de voet van de tomatenplant en aan de top van de serre en train de plant rond het touw.

Meer smaak, voedingsstoffen & sterkere planten

Rode plastiek

Ooit al iemand rode plastiek onder tomaten en aardbeien zien leggen? Wim’s moestuin, iemand? Naar’t schijnt zorgt de weerkaatsing van de zon op het rode plastiek dat de tomaten zich beter ontwikkelen.

Niet teveel stikstof

Velen verklaren dat tomatenplanten veel stikstof nodig hebben om de opbrengst te verhogen. De plant zal meer water kunnen pompen in zijn tomaten, maar het water zou wel de suiker en vitaminen in de vruchten verdunnen, waardoor de smaak en voedingsstoffen in de tomaten meetbaar achteruit gaan. Tomatenplanten met een klein gebrek aan stikstof zouden namelijk 17% meer suikers hebben.

Molasse

molassesonspoon_getty2400

Molasse, een bijproduct van suikerwinning, zou een zeer goede toevoeging zijn als meststof voor tomaten. Het is rijk aan kalium en andere mineralen dat de plant nodig heeft. De suiker in de molasse zou ook het bodemleven (goede bacteriën en schimmels) een boost geven. Deze zouden een teveel aan stikstof “opkuisen” hetgeen weer een positief effect heeft op het suikergehalte, zuurtegraad en vitamine C gehalte.

James Wong adviseert: 450gr molasse verdunnen in 9 liter water en elke twee weken gieten over de grond wanneer de eerste bloemen verschijnen.

Met een goede bodem rijk aan organische stoffen zou dit zelfs genoeg aan meststoffen moeten zijn voor de tomaten.

Aspirine sterkt aan

Aspirine_thumb-600x350De stof in Aspirine zou een versterkend effect hebben op de tomaten planten. Deze oplossing kan de suikers in tomaten tot anderhalve keer boosten en hun vitamine C tot wel 50%. Niet elke tomaten plant reageert even sterk, maar als je zin hebt om het eens te testen, go ahead!

Deze behandeling kan de planten ook toleranter laten worden aan koude, droogte en zelfs teveel warmte. Uit een bepaalde test zag men zelfs dat de kans voor phytoftora infestans oftewel de tomatenplaag met bijna de helft daalde!

Probeer het zelf: een halve oplosbare aspirine oplossen per liter water. Neem de oplosbare variant, niet de pilletjes die je moet inslikken.

Zout water

Are you kidding me? Nope!

Experimenten hebben uitgewezen dat tomatenplanten behandel met zout water, lekkerdere tomaten opleverden. Zout water verhoogt vitamine C, lycopene en beta-carotene met wel 35%. Verschillende research teams hebben ook nog eens ontdekt dat de tomaten sneller zouden rijpen, sommige tomaten zelfs weken vroeger.

Er is wel één probleempje. De planten zien er minder geweldig uit, de opbrengst is kleiner, maar wat je verliest in opbrengst, krijg je terug in smaak en nutriënten.

Zelf doen: een concentratie van ongeveer 2% zou geen problemen geven met opbouw van zouten in de grond. Dat wordt weggespoeld met de regen.

Welke tomaten kies je?

Welke de lekkerste tomaten zijn is natuurlijk tamelijk subjectief, maar toch zie ik regelmatig bepaalde rassen terugkeren. Er zijn ook nog andere redenen waarom je bepaalde planten zou kiezen: geënte rassen. Die hebben minder last van bodem ziektes, dankzij de wilde onderstam waarop de tomaat geënt is.

Volgens een aantal magazines in de uk, zou Sungold een van de zoetste kerstomaten zijn, die je kan vinden.

Black Cherry heeft mij ook al weten te bekoren, met lekkere kerstomaten.

Veel kleintjes? Probeer eens millefleur. Letterlijk HONDERDEN bloemen en kleine gele tomaatjes. Het is een struikvorm die je toch wel in toom moet proberen houden.

Klaar voor nog een experimentje?

Ok, we hebben een paar experimenten klaarstaan.

Experiment 1: toppen na één tros

Plant je tomaten dichter bij elkaar:

planting-guides

En je zal dubbelgrote tomaten krijgen:

big-small-toms
Uit “Grow for favour”

 

Referenties

  1. “Handboek Ecologisch Tuinieren” van Velt
  2. “RHS Grow for Flavour: Tips & tricks to supercharge the flavour of homegrown harvests”, James Wong
  3. Kitchen Garden Magazine(s)
%d bloggers liken dit: