Tagarchief: moestuin

De 1ste stap naar de nieuwe no-dig moestuin

Onder het motto:

Vroeg begonnen is half gewonnen

Zijn we op ons nieuw stukje grond begonnen met het aanleggen van de nieuwe moestuin, volgens de no-dig principes. En maar goed ook, want de fruitboompjes komen er ook al aan!

IMG_0021
Met 8 kleine balen stro kom je al een eindje

Aangezien er tussen onze toekomstige buren een boer zit, heb ik gekozen voor het afdekken van de grond met karton en stro. In een later stadium (als de meeste onkruiden weg zijn in het voorjaar) komt er compost over. Dan kan ik ook beter zien welke de hardnekkige onkruiden blijken te zijn en mijn strategie eventueel aanpassen. Tijdig beginnen en vooruit plannen kan een groot verschil maken.

IMG_0043
Karton, karton, karton! Bruin karton!

We gebruiken enkel bruin karton. Zeker en vast geen kleurrijke stukken karton met zo’n plastiek film erover, want dat verteert niet of zeer moeilijk. Ga eens een kijkje nemen bij grote winkels, zij hebben meestal containers met hopen karton. Ik had vooral het geluk ons dichtstbijzijnde tuincentrum dagelijks veel kartonnen dozen in de container gooit. Waarvan soms een paar heel grote stuks. Handig.

Maar eerst… grrrr! Een paar distels kan geen kwaad. Maar op mijn voorziene stukje grond staat het vol met distels! Jammer genoeg heb ik mijn zeis nog niet besteld – dat zou het iets makkelijker maken. Ik had echt geen zin om ze te laten staan want ze stonden volop in zaad. Moest dat nog niet zo zijn, kon ik gewoon het karton erover leggen, maar in deze situatie vertrouw ik het zaakje minder.

IMG_0022

Dus… met de spade zoveel mogelijk distels boven de grond afgestoken…

IMG_0027

Getver, wat een berg distels!

Er is wel iets bizar aan de hand. Het is niet zo goed te zien, maar linksonder zie je enkele distels die er eerder donker/zwart uit zien. Heeft iemand ze met vergif proberen bespuiten? Een soort schimmel die de planten aantast? Ik denk niet dat ik het ooit eerder heb gezien. Het zou me niet verwonderen dat er een beetje vergif gespoten werd door de boer (die het stukje grond rechts van ons bewerkt en onderhoud, aangezien er de eerste 5-8 jaar niemand komt wonen) of een andere ontevreden buur. Als het vergif zou zijn, dan heeft het alleszins niet veel geholpen.

IMG_0023

Zo, wat een rot klus! We zijn erin geslaagd om toch al heel wat distels te verwijderen. De andere onkruiden mogen wegrotten onder de laag karton en stro.

IMG_0031
Oeps, in één keer teveel karton gelegd. Maakt stro verspreiden moeilijker

En dan begint natuurlijk het leggen van het karton. Mooi overlappend, zodat de onkruiden niet zomaar doorheen de spleten kunnen groeien.

Overlap minstens 10-15 cm karton. Hoe groter de stukken karton, hoe minder je nodig hebt (minder overlappingen nodig). Leg vooral niet ineens AL je karton neer, anders moet je over het karton stappen. Huh? Kan dat kwaad? Ja! Ten eerste omdat je dan scheuren in het karton kan maken of het laat verschuiven, waardoor de hardnekkige onkruiden makkelijker er doorheen kunnen groeien. Ten tweede is de kans groot dat er aan jouw schoeisel aarde met onkruidzaden hangt. Na alle inspanningen die we voor no-dig doen, willen we geen extra onkruidzaden gaan verspreiden.

IMG_0035

Zo, hierboven zien we het eerste resultaat na een paar uurtjes. Een stukje afgedekt van ongeveer 3 op 4 meter. Hier kruipen ongeveer 3 kleine balen stro in. Dit is fluffy gemaakt en verspreid over het karton én heeft ongeveer een laagdikte van 20cm. Maar er zijn nog 5 balen te gaan. Aangezien de zon begint onder te gaan, ronden we af en gaan we op zoek naar meer karton!

Zie je dat doosje? Daarin zit de plakband en nietjes die aan de dozen hing. Dat moet je er zoveel mogelijk afhalen! Je wilt dit niet in jouw grond hebben, want het is moeilijk afbreekbaar. Die microplastics wil je ook gewoon niet in jouw grond hebben.

IMG_0048
24 m² toekomstige moestuin. Geen slechte start.

En dit is uiteindelijk het resultaat van dag 2. Op mijn spiekbriefje staat 3.7 x 6.5m en daarvoor zijn 7 balen stro gebruikt. Om jou een idee te geven: dat wil zeggen dat ik met één kleine baal stro iets meer dan 3 m² kan bedekken. Afhankelijk van hoe dik je het stro wilt leggen natuurlijk.

Normaal gezien vliegt dat stro niet zomaar weg. Sommigen vrezen voor de wind en besproeien daarom hun stro met water, maar dan maak je ook het karton sneller “zacht” en makkelijker penetreerbaar door onkruiden.

IMG_0038

De laatste foto is eentje dat gemengde gevoelens teweeg brengt. Het was een prachtige zonsondergang na de inspanning. Dat was ook het moment toen er in de verte een prachtige fazant in een van de grote struiken vloog.

Maar… dit is het zicht op de gronden naast ons waar nu een enorme massa onkruiden staat. En dat zal het niet makkelijk maken voor ons om alles de eerstvolgende jaren onkruidvrij te houden. Daarom overweeg ik om volgend jaar zoals Charles Dowding de moestuin (met compost) tijdelijk verder af te dekken met PE doek. Doorheen de plastiek worden dan wel aardappelen, pompoenen, kolen… geplant. De plastiek kan daarna opnieuw gebruikt worden voor nieuwe stukjes moestuin.

Plastiek (of PE) wil je natuurlijk niet in jouw tuin hebben, maar in bepaalde situaties moet je nuchter blijven en de voordelen afwegen tegen de nadelen. Als er geen hardnekkige onkruiden in jouw tuin zitten – zoals een proper stukje gazon dat je wil omtoveren – dan is de kans ook gewoon heel groot dat je deze techniek totaal niet nodig hebt. Heb je daarentegen last van kweek, hagewinde of andere hardnekkige onkruiden, dan kan deze manier je veel frustraties besparen. Het is niet omdat je tijdelijk plastiek gebruikt dat je niet om het bodemleven geeft. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat de plastiek er jarenlang blijft liggen. Wanneer het onkruid eindelijk handelbaar is, dan ga je mulchen en tijdig schoffelen.

Advertenties

WIP: cursus niet-spitten

Dankzij mijn passie voor moestuinieren en veelvuldig research, heb ik al redelijk wat mensen op weg geholpen of hun interesse gewekt in het anders aanpakken van hun moestuin. Want, door niet te spitten win je veel tijd en zoveel meer. Laat de natuur je helpen!

Daarom heb ik uiteindelijk beslist om toch al maar een cursus niet-spitten voor te bereiden. Verschillende manieren van aanpak, waarom, de resultaten, weinig gekende power-tips… Het is nog een Work In Progress, maar de grote lijnen zijn al klaar. Juist nog wat fine-tuning hier en daar. Komt in orde!

Hier een mini preview van het work in progress:

preview

Heb jij ook interesse in zo’n cursus of presentatie? Zijn er zaken die je graag aan bod ziet komen? Laat het weten in de commentaar hieronder en misschien neem ik het wel op in de presentatie!

Veel tuinplezier!

De 5de zomer van Charles Dowdings no-dig “homeacres”

Genoeg van uren wieden en een pijnlijke rug? Charles Dowding doet het amper nog dankzij zijn no-dig of niet-spitten methode. Op zijn Youtube kanaal heeft hij net een filmpje geplaatst – gemaakt door zijn zoon – over het 5de jaar op Homeacres, zijn “market garden“. 24 minuten moestuin plezier. De moeite om te kijken. Geniet ervan!

Boek review: Charles Dowding’s Vegetable Garden Diary

Ik kan het niet wegstoppen: Charles Dowding is een groot voorbeeld voor mij. Deze vrolijke man heeft bewezen dat een no-dig garden (tuinieren zonder spitten) gewoon werkt. Zijn boeken en cursussen zijn immens populair.

Charles heeft meermaals een eigen (grote!) moestuin aangelegd en de meeste foto’s komen dan ook uit zijn eigen tuin. Altijd prachtig om te zien.

slider-1-1920x960

Het (Engelstalige) boekje staat écht boordevol tips, die je eigenlijk ook in zijn andere boeken kan terug vinden, maar dan wat compacter. Voor diegene die al wat meer van no-dig kennen, zoals ikzelf, is het een handige reminder.

IMG_5344

Zijn zaai- en planttips zijn gebaseerd op zijn eigen lokale Southampton klimaat (Zuid – West Engeland): laatste vorst half-mei en eerste vorst half oktober. Met andere woorden: de tips zijn perfect voor ons Benelux weertje.

IMG_5345

Per week staan de tips: wat er zoal te doen valt en hoe en wat je moet/kan zaaien. Bijvoorbeeld: zaai eens wat ajuin-zaadjes in cluster voor in potjes en laat ze in cluster groot worden.

IMG_5346

Het boek lijkt op’t eerste zicht wat op een soort dagboek, maar eigenlijk is het gewoon een handige agenda waar je jaarlijks op terug kan komen, om te zien wanneer je wat ongeveer zaait (dat is mijn doel).

Bijvoorbeeld: je pent neer “zaai de eerste courgettes voor half à eind april” en “zaai opnieuw enkele planten half juni” (voor een verlengde oogst tot in de herfst). En half mei in het boek zet je ergens: “uitplanten courgettes”. Natuurlijk weet een doorwinterde kweker dat al lang, maar een geheugensteuntje helpt je bepaalde dingen niet te vergeten.

IMG_5347

Hij is ook niet vies om met enkele harde cijfers op de proppen te komen en die spreken ook voor zich! Opnieuw bewijst aan de hand van zijn eigen oogst dat je evenveel en soms zelfs meer opbrengst krijgt dankzij de no-dig/niet-spitten methode. Want, wie wil er nu meer werken om minder opbrengst?

Al de tijd dat je spaart door niet te spitten en minder te wieden, die kan je best gebruiken om lekker te genieten van je tuin, nieuwe receptjes te bedenken, nieuwe zaden zoeken of gewoon andere dingen die je leuk vindt.

Voor wie niet vies is van een Engelstalig boek: een aanrader.

De pepertjes en de kraamkamer

IMG_5173

Hierboven is de kraamkamer van wat kruiden enzovoort: de strawberry afrikaan, 3 soorten basilicum, tijm en 3 soorten tomaten (mountain magic, gigantomo én sweetie). Alles staat er mooi bij, het doet me deugd. We zijn vooral heel benieuwd naar deze speciale afrikaan of stinkertjes cultivar.

Vervolgens: hieronder staan een aantal van de pepers (de andere staan op een andere, koelere locatie). Deze zijn ook het hoogst van allemaal, tot wel 50cm sommigen! De meeste zien er goed uit, maar er is wel een licht tekort aan voeding, dat ik dringend moet weghelpen. Bij de ene lijkt het eerder stikstof en bij de andere magnesium (niet altijd evenvoudig zulke problemen).

De wortels van de hydropeper zijn opnieuw enorm gegroeid en de plant heeft de “reguliere” broer van deze peper helemaal ingehaald. De internodes lijken me ook veel korter dan die van het broertje. En dat is positief 🙂 was het al maar een maand later, zullen de planten denken.

Aangezien ik geen zin meer had om al de bloemetjes te verwijderen van alle pepers: kijk eens naar de Rehza peper! Wat een pepers hanger daar al aan?! Ze zijn al 5cm lang! Binnen een maand zijn ze al rijp jong 😀 hahaha.

Nog even doorheen deze drukke (en komende) dagen worstelen en dan kan ik hopelijk nog wat experimenteren met de hydro voeding.

Bonus (on)kruiden in mijn moestuin

Vorige keer ging het over mijn top 5 ergernissen rond (on)kruiden in mijn moestuin. Welke ik liever niet constant wil hoeven verwijderen.Er zijn natuurlijk nog een aantal andere planten, maar die doen me veel minder kwaad, ook al kunnen ze soms in grote getale aanwezig zijn.

(Speer- of Maria)distel

In de jaren vóór de aanleg van de moestuin, was de grond “vergeven” van de distels. Immense hoge distels, soms wel 2m hoog. Wanneer de bloemen uitgebloeid waren en de zaden klaar waren voor verspreiding, zag je letterlijk wolken aan zaden overvliegen. Recht in onze gazon en gelukkig ook bij de buren 😀 Gezellig hoor. Mooi om te zien…  Daar heb ik in de komende weken en maanden heel wat zaailingen van uitgetrokken met de hand.

Er bestaat helaas veel controverse rond het excessief verwijderen van alle mogelijke distels omwille van een zeer oude wet, welke eigenlijk niet meer van nut is omwille van de veranderingen in de landbouw.

Buiten de akelige stekels is dit eigenlijk een zeer nuttige plant voor bijen, vlinder en andere insecten. Het is als het ware een nectar café voor deze beestjes. Toevallig heeft natuurpunt (tijdens het schrijven van deze post) een artikel online geplaatst: waarom bijen en vlinders geen fan zijn van distelbestrijding. Een ander interessant artikel vind je hier: Waarom distelbestrijding niet meer van deze tijd is

Het komt er feitelijk op neer dat je echt niet alle distels hoeft te verwijderen, al laat je ze beter niet staan tussen jouw groenten. Hehe.

Jonge zaailingen verwijder ik soms met de blote hand, maar ik probeer ze wel – door ze aan de wortel vast te nemen – weg te trekken.

speerdistel-100711-016
(Speer) distel

Melganzevoet

Het eerste jaar was er bijna niets anders dan dit plantje te bespeuren – naast de ridderzuring – in de moestuin grond. In de lente zag je één groot tapijt aan zaailingen. Opvallend is dat de melganzevoet minder aanwezig is dan vroeger. Of was ze nu toch aanwezig vorige zomer… ik weet het zelfs niet meer 😮 maar toch wel zeker het vermelden waard 😀

Het ambetante, in mijn eerste en/of tweede jaar, was de enorme gelijkenis met quinoa en tuinmelde die ik zaaide. Als zaailing amper te onderscheiden van elkaar.Ze behoren namelijk allemaal tot de amarantenfamilie

Als zaailing makkelijk te verwijderen, maar laat het niet in zaad komen! Grotere planten kan je eventueel onderaan afknippen of afsteken met de schop.

14761
Melganzevoet

Brandnetel, gewone

De brandnetel zorgt voor een haat-liefde verhouding. De brandnetelgier is geweldig voor verschillende doeleinden zoals voeding of tegen insecten, maar soms dringt ze zich te fel op. Stuit per ongeluk tegen een kleine plantje tegen het wieden en je kent dat typische branderige gevoel van een brandnetel aanraking… Wist je dat het blad zelf eigenlijk niet steekt? Het zijn voornamelijk de haartjes op de stengels die de pijn of irritatie veroorzaken.

Ik laat altijd wel ergens een stukje staan, omdat bepaalde vlinders dit als hun waardeplant beschouwen en natuurlijk voor haar gier functionaliteit.

Gelukkig is brandnetel op ongewenste plaatsen tamelijk eenvoudig te verwijderen. De plant wortelt tamelijk oppervlakkig, maar maak ook veel uitlopers. Toen ik net begon in de moestuin, kon ik letterlijk een tapijtje van brandnetel wortels verwijderen. Heel grappig.

IMG_5099
Brandnetel, gewone

Vogelmuur

Vormt een dik vettig tapijtje, maar is niet zo moeilijk verwijderbaar. Opvallend: het blijft er mooi vochtig onder. (Ik hoop dat mijn determinatie niet in de mist is gegaan bij deze plant).

IMG_5095
Vogelmuur

Paarse dovenetel

De paarse dovenetel is minder erg dan de echte brandnetel, vind ik. Hij is ook wat mooier, steekt natuurlijk niet en wordt ook niet zo groot. Momenteel komt hij wel in grote hoeveelheden voor omdat ik de grond vorig jaar niet meer had afgedekt met organisch materiaal.

IMG_5094
Paarse dovenetel

Kleefkruid

Meestal tref ik deze aan in grotere groepen, maar eerder langs de moestuin. Het blijven plakken aan alles en nog wat, is de typische manier van de plant om zijn zaden te verspreiden. Daarom probeer ik mijn hond weg te houden van deze plant, want anders hangt ze helemaal vol kleine bolletjes 😀 maar ook onze kousen hangen soms vol.

Op zich niet zo moeilijk om te verwijderen… het plakt toch aaneen…

kleefkruid-100529-373
Kleefkruid

Zo, dat was de “bonus” aanvulling op mijn lijstje aan meest voorkomende (on)kruiden in en rond mijn moestuin. Welke (on)kruiden kunnen jullie missen in de moestuin?

Zondag, snoeidag

Met zo’n prachtige ochtendzon leek het wel een super dag te worden. Al sloeg het weer wel om, een paar uur later. Gelukkig was er nog net genoeg tijd om even met de hond te gaan wandelen en daarna te gaan snoeien en een eerste opkuis te doen in de tuin.

Ten eerste werden de vlinderstruiken of buddleias zeer stevig teruggesnoeid. Anders zitten we dit jaar met planten van 4-5 meter hoog 😀 Een deel van de gesnoeide takken heb ik rond de planten met de handschaar proberen versnipperen tot wat hakselhout. Aangezien dat een saai en lang werkje is ben ik na 1/3 toch wel gestopt en is de rest als grove grondbedekking gebruikt ergens anders.

De laagstammen

Voor het snoeien van de appelboompjes heb ik toch maar even m’n Velt boekje van “Appel, peer en meer” opengedaan (klik op de link en dan kan je een stukje van het boek inkijken). Kwestie van geen foute dingen te doen, he… Het is ongelooflijk hoe snel mijn fruitboompjes – zowel de appelaars als kerselaars – een veel dikkere stam maken op een paar jaar tijd! Neem nu al voorbeeld een kolom-kersenboompje van 3 jaar geleden: eerst had de stam een duim-dikte, nu moet ik bijna mijn wijsvingers en duimen tegen elkaar plaatsen om rond de stam te komen. Ok, misschien overdrijf ik een klein beetje, maar ’t is echt zot. Een goeie verzorging  😉

Veel werk was er niet, maar één van de appelbomen heeft het vorig jaar echt enorm zwaar te verduren gehad. Takken tot tegen de grond en nadien overwoekerd door klimmende winde. Ik heb het al eens vermeld vorig jaar, je zag de appelaar totaal niet meer. Deze moest ik natuurlijk wat agressiever terug snoeien. Er zat helemaal geen vorm meer in en de takken lagen gewoon bijna helemaal op de grond. Fingers crossed.

Het kleinfruit.

… het is gewoonweg hopeloos for the time being. In onze gewone tuin werden vorig jaar de mooie blauwe bessen struiken kapot gebeten door de jonge hond. Doe maar inclusief onze jonge druivelaars…

Daarnaast, in de moestuin, werden de aalbessen, bosbessen en stekelbessen óók enorm overwoekerd. Ze zagen er echt niet uit. Ik denk niet dat ik ze ga meedoen naar de nieuwe moestuin. Stel dat de grond daarrond vol met die klimmende winde zaden ligt… dan ben ik opnieuw gejost. Veel energie ga ik daar écht niet meer insteken.

Een aanrader voor wie meer wilt weten over het kweken en snoeien van bessen: Bessen uit de tuin.

Serre opkuis

Een deel van de tunnelserre heb ik ook al proberen opkuisen. Al had ik niet veel tijd meer over om alles te doen. De restanten van de tomaten, pepers, komkommers stonden kurkdroog te wachten om weggehaald te worden.

Het was geen leuk karwei. De planten hingen schots en scheef en sommige tomatenijzers waren al een beetje gebogen aan de onderkant. Damn.

De bodembedekking van stro heeft wel veel geholpen tegen het onkruid. Helemaal weg, krijg je het onkruid natuurlijk nooit, maar het werkte wel.

Eens de serre proper helemaal proper is, blijft die moeilijke vraag nog steeds: wat doen we ermee dit jaar? Zetten we nog wat snelle groenten tot aan de verhuis? Zetten we eventueel nog wat tomaten? Wat met de rest van de grond? Zoveel vragen, zo weinig antwoorden. Slecht voor mijne stress!

Hoe dan ook, misschien is wat sla en andere snelle groeiers geen slecht idee. Om toch het gevoel te hebben dat ik nog “iets” kan doen, buiten mijn pepers.