Vul de zakken van de multinationals – GGO/GMO – Deel 1

… en help de landbouw en wereld om zeep.

Zo zou ik de titel liever weergeven, want dit is wat er nu gebeurt. Al 30 jaar lang.

De lijdensweg van de landbouwer

Iedereen met een beetje verstand weet: hoe groter uw moestuin of landbouw grond, hoe groter de opbrengst. Daartegenover staat: veel meer onderhoud van de gewassen wat tot gevolg heeft dat er grote machines (tractors, dorsers…) werden ontwikkeld om de handenarbeid te verlichten. Natuurlijk kosten zulke machines handenvol geld aan de boer. Je moet ze onderhouden, brandstof voorzien, repareren… Meer dan eens moeten boeren speciaal hiervoor leningen aangaan om te kunnen concurreren met anderen. Eén machine doet nooit al het werk, een boer heeft meestal meerdere machines voor specifieke taken.

Alsof dat nog niet genoeg is, wilt men ondanks de grotere oppervlakte telkens een hogere opbrengst en daar gaat het fout op verschillende vlakken. Doordat er weinig boeren rechtstreeks verkopen aan de consument – wat organisatorisch onhaalbaar is vanwege de hoeveelheid, houdbaarheid van de producten en noem maar op – moeten ze hun opbrengst verkopen aan de klein- en groothandelaars. Voor zover ik weet gaat dat nog steeds via veilingen al denk ik dat er veel grootwarenhuizen tegenwoordig rechtstreeks hun groenten en fruit aankopen bij een producent. Of dat deze manier van werken voor de boeren een eerlijkere prijs oplevert, weet ik niet, maar dat is ook niet het doel van deze post.

Aangezien de handelaars ook moeten verdienen op de verkoop ervan (en liefst zoveel mogelijk) verkoopt de boer tegen een veel lagere prijs dan hetgeen jij in de winkel ziet staan. Jouw kilootje wortelen bestaat dus uit meerdere onkosten: de boer onkosten & winstmarge, het vervoer, de verpakking, de verwerking, de winstmarge van de winkel. Sta daar de volgende keer maar eens bij stil als je weer eens ziet: 1 euro voor een bot wortelen. Wow, hoe weinig moet een boer dan wel niet krijgen voor zijn wortelen?!

Cijfers heb ik, maar iedereen zou moeten weten dat de boeren het écht wel moeilijk hebben. Het is dankzij allerlei subsidies dat ze nog wat kunnen overleven. Ja, ik heb met boeren gepraat & redelijk wat artikelen gelezen en zuig het niet uit mijn duim. Welke gek wil tegenwoordig nog in die wereld stappen? Er valt veel over te vertellen. Regels die ze moeten volgen, wat ze wél en niet mogen zaaien, geen eigen zaad mogen oogsten voor de volgende zaaibeurt, de subsidies en noem maar op. Om nog maar te zwijgen over de kleine landbouwbedrijven die opgeslokt worden door grotere landbouwbedrijven. Vooral in Amerika kunnen ze er wat van.

Men zegt wel eens:

Je bent een landbouwer omdat je het graag doet, niet omdat het je rijk maakt. Integendeel.

Met andere woorden, wil een landbouwer meer verdienen, moet hij er alles aan doen om de opbrengst per 1m² zo hoog mogelijk te houden.

ISAAA-Major-GMO-Crops

Genetische modificatie

Een logische stap naar een betere opbrengst is een juiste selectie van gewassen. Nieuwe selecties van gewassen zorgen voor betere uniformiteit, hogere opbrengst, betere tolerantie tegen ziektes enzovoort. Super! Wij zijn verkocht.

Al eeuwen zijn er mensen die zich bezig houden met het veredelen van groenten en fruit. Veredelen is eigenlijk genetische modificatie, maar dan met de hand. Velen denken dat de mens de enige is die veredelt, maar de natuur is al miljoenen jaren voor op ons. Wij zijn zelf een veredeling van de natuur.

Waar de gewone veredelaar jaren doet om een nieuw ras te ontwikkelen, doen de GGO of GMO wetenschappers het in een mum van tijd door bepaalde stukken DNA van een plant aan te passen. Wetenschappers zoeken eerst uit hoe de genen van een plant werken en veranderen dan kleine stukjes hierin om tot een nieuwe soort te komen. Uiteindelijk hebben de “natuurlijke” methode en de “labo” methode hetzelfde doel voor ogen: een nieuw ras met specifieke eigenschappen ontwikkelen: verhoogde opbrengst, betere droogte- en/of ziektetolerantie en noem maar op. Voor sommigen wringt hier het schoentje al een beetje. Volgens mij een ethische kwestie: we spelen voor God door een shortcut of binnenweg te nemen. Persoonlijk kan ik het onderzoek naar GGO accepteren. Alleen wordt er misbruik van gemaakt door de grote geldwolven, de multinationals. En daarnaast zijn veel wetenschappers te naïef in wat ze doen en onderzoeken.

Planten groeien beter als er minder concurrentie is met andere planten zoals onkruiden. Dan zijn er meer voedingsstoffen beschikbaar voor het gewas van de boer. En zo kwamen bedrijven zoals Monsanto de boeren tegemoet met hun genetisch gemodificeerde gewassen die een hogere opbrengst garandeerden én tolerant zijn voor hun eigen ontwikkelde herbicide “glyfosaat” (of zoals we in de volksmond kennen: “Roundup”). Voel je het al komen?

Landbouwers zijn in de zevende hemel als ze de reclames zien en storten zich volledig op Monsanto. Maar wat is het probleem hier? Ze moeten het GGO zaad én de glyfosaat samen aanschaffen of het werkt niet. GGO zaden zijn sowieso al duurder, maar de boeren moeten nog eens extra centen ophoesten om het glyfosaat aan te kopen. Maar daar stopt het niet. Men zegt niet dat voor een verhoogde opbrengst ook extra voeding nodig is of bijvoorbeeld extra water. De opbrengsten liggen blijkbaar effectief hoger, maar daar komen wel extra zorgen bij (die daarbij nog eens het bodemleven kapot maken). Met of zonder die extra zorgen kunnen oogsten nog steeds falen.

Documentaires die je moet zien

Bitter seeds

Een goede documentaire over Monsanto is Bitter Seeds. Het gaat over hoe de kleine boer in Indië zijn land verliest door de utopische beloftes van Monsanto die zijn GGO zaden aanprijst. Veel boeren zijn te goedgelovig en zetten zich volledig achter Monsanto met alle gevolgen van dien.

Het land kent een enorm aantal zelfmoorden onder de kleine boeren vanwege de falende oogsten van de Monsanto zaden, die eigenlijk niet zijn afgestemd op de kleine boer. Om succes te oogsten, hebben de kleine boeren veel meer middelen nodig dan ze hebben. Ze moeten geld lenen voor de dure zaden, herbiciden & pesticiden en als de oogst mislukt hebben ze niets meer over om van te leven en verliezen ze hun land aan illegale leningen. De moeite waard om te kijken; gelukkig zijn er meer en meer mensen die zich inzetten om op een natuurlijkere manier terug betere oogsten neer te zetten met bvb oude rassen.

Hier is een trailer:

Gen-tech lobby

Op de Nederlandse tv was er onlangs ook een stukje documentaire te zien over Gen-tech lobby.

Je kan deze aflevering hier herbekijken: http://www.npo.nl/zembla/25-02-2015/VARA_101372908

Een reportage van de veelvuldig onderscheiden Franse onderzoeksjournalist Paul Moreira. Moreira volgt de succesvolle lobby van de bedrijven die handelen in genetisch gemodificeerd voedsel en in pesticides. Eén van de concerns die hij onder de loep neemt, is de Amerikaanse multinational Monsanto, bekend van het omstreden bestrijdingsmiddel RoundUp. Moreira doet onderzoek in Argentinie,waar op grote schaal gemodificeerde gewassen van Monsanto worden verbouwd. Daarbij wordt veel landbouwgif gebruikt. Het valt hem op dat juist in die gebieden steeds meer kinderen met genetische afwijkingen worden geboren. De Argentijnse bevolking maakt zich zorgen over een mogelijk verband tussen bestrijdingsmiddelen en gezondheidseffecten. In Europa gelden strenge beperkingen voor het verbouwen van genetisch gemanipuleerde gewassen. Maar gen-tech bedrijven zoals Monsanto zijn momenteel stevig aan het lobby-en over het versoepelen van die regels. Met een trans-Atlantisch vrij handelsverdrag in aantocht zouden ze dat wel eens voor elkaar kunnen krijgen.

Een frappante uitspraak van een Argentijnse boer:

Ik geef nooit GGO soja bonen aan mijn kippen, want dan kan ik mijn eigen eieren niet meer eten. Ze stinken… en toch geven jullie (de Fransen) het aan jullie vee.

Dit doet me denken aan een van de eerste Monsanto verhalen die ik ooit hoorde, waarbij de boeren GGO soja gaven aan hun vee dat plots allemaal ziek werd…

Na een aantal succes jaren lijkt het verhaal van Monsanto tóch een keerkant te kennen bij de boeren. Onkruiden worden na een aantal jaren resistent aan roundup en de boeren grijpen naar extra herbicides om dodelijke cocktails te maken tegen het onkruid. Ouch. Ze geloven niet dat een cocktail van verschillende chemische producten kanker of andere ziektes kan veroorzaken. Hoe onnozel kan je zijn?!

Patrick_Moore_(environmentalist)

Ook merkwaardig in de documentaire is de persoon Patrick Moore. Deze man was jarenlang actief bij Greenpeace en is nadien een van de grootste voorstanders van GGO gewassen geworden. Hij claimt dat GGO en glyfosaat volledig onschadelijk zijn en dat hij zonder probleem een glas glyfosaat zou kunnen opdrinken. De reporter wilt hem een glas aanbieden, maar Patrick antwoord “I’m not stupid” en stapt het op. Zo, meneer durft niet, maar claimt wel “the science behind the chemicals” te kennen? Wat houden we dan achter… Alle rapporten over verhoogde kankers en andere ziektes – gerelateerd aan glyfosaat – wimpelt hij af als zijnde fake en leugens.

Tot slot

GGO heeft ook al goede dingen verwezenlijkt, daar ben ik me van bewust. Maar het zijn die “slechte” ontwikkelingen van bedrijven als Monsanto dat alles om zeep helpen. De natuur past zich constant aan, zoals resistentie tegen glyfosaat. Wetenschappers weten dit, GGO bedrijven ook, maar die laatste brengen gewoon weer een nieuw duur product (zaden, pesticiden, herbiciden) uit om aan de vraag te voldoen. Ondertussen rinkelt de kassa rustig verder bij die multinationals, gesponsord door vele overheden, dankzij heel wat gelobby. GGO brengt op, de rest is onbelangrijk. De natuur kreunt onder deze chemische oorlog, de boer verliest uiteindelijk nog meer geld en de gewone mens zijn gezondheid gaat erop achteruit. Is dit de wereld die GGO wetenschappers voor ogen hadden?

Advertenties

Bedden klaarmaken voor de komende maanden volgens natuurlijke moestuin

De volgende stapjes

De volgende stapjes naar een natuurlijke moestuin zijn aangebroken. Niet op de rommel letten, dat gaat binnenkort allemaal wel weg 🙂 alles volgens plan. Op dit stuk komen 6 rechte bedden van ongeveer 5 op 1.2 meter. Daartussen is ongeveer een padje van 50cm. Eigenlijk had ik het iets ruimer kunnen nemen, maar bon…

Er staat her en der natuurlijk nog wat groenten op het bed, maar die zullen deze week hoogstwaarschijnlijk ook verdwijnen, richting pot & pan én de diepvries natuurlijk.

IMG_0150

Deze ochtend is 13kuub compost geleverd. Natuurlijk niet netjes waar ik het had gehoopt… ipv op het plastiek is een deel op de weide gelost… maar ach, ik snap ook dat het niet de meest ideale plek is om iets te leveren, laat staan de oneffen, natte kleigrond.

Onder zie je de resterende berg hakselhout. Waarschijnlijk zal ik het gebruiken om het en der op de paden te leggen, voor de compost en eventueel voor mulch.

IMG_0153

Toen ik een eerste stukje van de mulch wegnam, was ik toch enigszins verbaasd. De vorst heeft weinig invloed op de eerste centimeters onder de laag. Mooie grote en kleine regenwormen, op zoek naar beschutting, bang van het licht. Sommigen waren uitgestrekt wel 30cm lang! Leuk om de vrouwen te plagen 😀
IMG_0154

Ik moet eerlijk zijn. Dit stuk grond is vorig jaar al bewerkt geweest én bepaalde delen werden eigenlijk tamelijk laat bedekt. Aangezien de grond vergeven is van de onkruidzaden, toch blij dat er weinig extra onkruid is opgekomen. Ik heb uit dit veld een emmertje resterende onkruiden en -wortels gehaald  (waaronder die ridderzuring? met zijn grote bladeren en irritante, sterke wortels) en wat onverteerd karton. Het karton was nog niet helemaal verteerd, maar het was wel heel papperig en amper opneembaar met de hand.

Helemaal vooraan heb ik per ongeluk een stuk plastiek ingegraven, dat er eigenlijk lag als pad bedekking vorig jaar. De grond was er tamelijk gecompacteerd, maar onder het plastiek zelf zaten er ook wel wormen.

Het stro is ook mooi aan’t verteren, getuige de donkerdere halmen en de talloze witte schimmeldraden. Voor mij mocht het nog iets verder gestaan hebben 😉
IMG_0155

Omdat de grond zwaarder en compacter was dan ik verwachtte, heb ik met de riek de grond nog wat belucht en tegelijkertijd de overblijvende onkruidwortels uitgestoken.IMG_0156

Hier is het resulaat met een dikke laag compost bovenop. Helaas één belangrijk ding vergeten! De lavagruis. Helemaal vergeten! Zucht, hoe stom van me. Het lag nochtans dicht in de buurt. Misschien morgen een beetje  compost opzij trekken en alsnog een paar handjes uitstrooien.IMG_0157

En daarnaast…

Ondertussen ben ik ook wat paaltjes gaan halen, ter versterking van het frame van de tunnelserre. Beter op safe spelen. Het blijft een tochtgat daar. Ook heb ik bij Horta wat gratis struikboon zaadjes gekregen van Vilmorin. Crickett was het. Vorig jaar hadden we Eclarel boontjes gekregen en die waren heerlijk mét grote opbrengst. Lap, nu moet ik weer wat schuiven en plaats voorzien want ik ben benieuwd hoe deze zijn, hehe.

Een deel van de tuinbonen mogen deze nacht wat zwemmen in het water, zodat we ze morgen voor kunnen zaaien. Had ik al gezegd dat ik ROZE tuinbonen heb? 😀

Lessons learned

Tijdens mijn eerste testbed heb ik toch al wat do’s & don’ts ontdekt:

  • Je kan op voorhand ruw inschatten waar al de velden komen, maar de definitieve paaltjes (eigenlijk vooral de draad) zet je best pas wanneer je al een mooi deel hebt weggeharkt van het stro. Mijn paaltjes waren maar 40cm lang en zaten dus 15-20cm ongeveer boven de grond. Niet handig om telkens de draad te moeten opheffen om het stro naar de paden te harken.
  • Zet alles wat je nodig hebt in de buurt… lavagruis vergeten te strooien 😥
  • Bovenste stro kan herbruikt worden, het onderste is perfect voor de paden!
  • Harde grond? Best nog eens met een riek of grelinette verluchten en de overblijvende hardnekkige onkruiden verwijderen ondertussen
  • Eén of twee extra helpers zijn meer dan welkom 😦

Nu vooral goed rusten. Al dat werk vroeg meer energie van me dan verwacht. Binnen helemaal stilzitten is ook niks voor mij, als het mooi weer is. Van de dokter mocht ik rustig wat in de tuin werken, dusja 🙂

Aardperen stellen niet teleur

De vochtige winter en deadlines op het werk gooiden roet in’t eten, om de aardperen te oogsten. Vandaag heb ik even de moed gevonden om een plantje te oogsten samen met onze jongste. Kinderen en knollen oogsten, iets wat ze heel graag doen hier bij ons 🙂 gewoon al het plezier van de oogst in een emmer te gooien is een reden om toch maar eens met papa naar de tuin te gaan.

Hieronder zie je het resultaat van ongeveer één plant of beter nog… één knol. En er staan er slechts 3 in de tuin op een kleine oppervlakte. De knollen zaten overal rond de originele pootplaats. Sommige halen kluwen van knollen op, die van mij zaten wat meer verspreid. Ik denk dat ik wat mensen gelukkig ga maken 🙂

IMG_0137

Grote ajuin

De griep blijft in mijn lijf hangen, terwijl mijn hoofd barst van de ideeën. Ook al zegt mijn lichaam “laat me met rust, gooi mij terug in de zetel“… een aantal peper zaailingen moesten sowieso verplant worden. Daarnaast moest er nog wat extra gezaaid worden, namelijk de grote ajuinen. Als een “specialleke” dit jaar.

Kelsae/Ailsa mega ajuin (foto: Vreeken.nl)

Deze jongen wordt – indien op tijd voorgezaaid – 1 à 1.5kg zwaar. Een milde smaak, niet lang houdbaar, maar een grote opbrengst. Dit is een echte wedstrijd ajuin, waar men in dat geval streeft naar exemplaren van meer dan 10 pond ofwel 4kg. Dat is niet waar we naar streven hier. Om zulke zware gewichten te krijgen, ben je daar eigenlijk al sinds november met bezig. Maw, van november tot september heb je niet veel rust. Je zaait er dan een héél pak tegelijk, behoudt de sterksten (want hoe meer je zaait, hoe meer kans dat er een grote jongen tussen zit) en dan nog moet je die constant vertroetelen. Je zet er kooitjes naast zodat het loof niet valt (als loof valt heeft de ajuin blijkbaar sneller de neiging om de groei te stoppen), je zorgt voor een uitgebalanceerde mest (niet teveel, daar houdt de ajuin blijkbaar niet van) en noem maar op. Wedstrijden? Nah, niet aan mij besteed 🙂 de eerste jaren heb ik genoeg werk met het aanleggen en corrigeren van de moestuin.

IMG_0132
De pepers doen het goed, een aantal waren klaar om te verspenen in een groter potje.
Nieuwe lading pepers verspeend
Nieuwe lading pepers verspeend, helaas nog steeds niet alles opgekomen 😦
De grotere plantjes verhuizen naar mijn ouders, daar is meer plaats om verder op te kweken. Rechts zijn de grote ajuinen voorgezaaid, klaar om vertroeteld te worden
De grotere plantjes verhuizen naar mijn ouders, daar is meer plaats om verder op te kweken. Rechts zijn de grote ajuinen voorgezaaid, klaar om vertroeteld te worden.

Nu is het weer tijd om te rusten.

Hard zijn doet pijn

Hete pepers

Dit weekend – ondanks getroffen door de griep die vooral op mijn spieren is geslagen – toch nog de moed bijeen geraapt om een aantal peper plantjes te verspenen. Allereerst moesten er nog heel wat potjes gewassen worden; wat een rottig werkje. Maar proper werken is natuurlijk belangrijk. Peper zaadjes zijn niet goedkoop, dus wil je geen extra verlies door ziektes, schimmels, slakkeneitjes, insecteneitjes… die achterblijven in de potjes. Dus… een goed heet bad met een scheutje bleekwater (met dank aan Diana voor de tip :D) & afwasmiddel en dan goed afspelen.

05FF20F2-12E5-4213-83D9-2A4A5E87BD21_zpswgxg6z8u
Ruben geïntrigeerd door de plantjes en de groeilampen

Zoals je ziet op de foto zijn er soms potjes waar meerdere plantjes opkomen. Aangezien ik niet veel plaats heb, moest ik toch hard zijn en een paar zaailingen hun verdere leven ontkennen (vooral de kleinste en minst ontwikkelde). Ouch. Ik doe het echt niet graag. Wat een zonde… Een paar zaailingen heb ik toch nog bijgehouden (oa Habanero Caribbean Red & Hot Lemon) en zal ik kado doen aan een goede collega.

Voor het eerst gebruik ik ook perliet om de grond af te dekken en zorg daardoor ook voor weerkaatsing van het licht dat op zijn beurt weer door de plantjes opgenomen kan worden. Én om het compleet te maken, ook een paar zijkanten voorzien van aluminium papier 🙂

Pepers toppen

Ziek zijn heeft als voordeel (als je het hoofd er kan bijhouden) dat je tamelijk wat filmpjes kan kijken op internet. In verband met de hete pepers heb ik verschillende filmpjes gezien van mensen dat hun pepers “toppen” als ze ongeveer 15cm hoog zijn. Wat je dan doet is de plant afknippen, ongeveer 1cm boven het eerste of tweede bladpaar  Ze doen dit om de plant te stimuleren extra zijscheuten aan te maken waar een pak meer pepers op aankomen. De plant wordt dan mooi struikvormiger én groter.

Een mogelijk nadeel: je moet misschien net iets langer wachten op de eerste pepers, maar de opbrengst zou een pak groter zijn. Ik zie hier vooral een mooi experiment in om zelf uit te voeren omdat ik van de meeste pepers twee plantjes heb. Eentje laten we “normaal” groeien en de andere zullen we “toppen”.

Volgens mij kan je de afgeknipte stukken van de plant hergebruiken als nieuwe plantjes, net zoals bij tomaten, maar dat moet ik nog eens opzoeken.

Voorbeeld conclusie filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=c11DWAU_o14

Oogst in de tuin

In de tuin stonden er een 6-tal spruit planten. 4 heb ik ondertussen uitgedaan en de resterende spruiten getrokken. Gekuist kwam dat neer op 1kg. Daar kan hier twee maal van gegeten worden 🙂 mwaah, een kilo krijg ik zelf ook wel op 😀 hmm lekker.

De palm- en boerenkool staan ook nog in volle glorie. Af en toe verdwijnen daar wat blaadjes van voor mijn sapjes 🙂